Rosyjski podróżnik i kartograf carski pułkownik, później generał Mikołaj Przewalski napotkał na półpustynnych terenach Mongolii i Chin gatunek dzikiego konia spokrewnionego z wymarłym tarpanem. Od tego czasu nazwano go „koniem Przewalskiego”. Zaryzykował on tezę, że jest to praprzodek konia. Jednak jej nie udowodnił, co nie dziwi, bo nie był przyrodnikiem, a odkrycie jego przypadkowe i niezamierzone. Opracowywał on mapy do celów wojskowych, które ewentualnie mogłyby posłużyć do podboju Indii. O udziale Przewalskiego w imperialnych machinacjach cara świat zapomniał, natomiast uwieczniło go przypadkowe odkrycie zupełnie nie związane z jego profesją. Nas interesują te piękne, szlachetne stworzenia, o bardzo ciekawej psychice, bo zawsze były piękne i oddanie służyły przez tysiąclecia człowiekowi. To silne i wytrzymałe zwierzę było uniwersalnym środkiem transportu i współtworzyło z człowiekiem historię. Poza tym koń przywiązywał się do człowieka jak pies, był dla niego przyjacielem, bronił go i potrafił służyć mu do ostatniego swego tchnienia. Konie „służące w wojsku” stawały się „żołnierzami”. Rozumnie i z wyczuciem spełniały swe powinności. Mają dobrą pamięć i orientację w terenie. Szybko uczyły się komend podawanych przez trębaczy i sprawnie je wykonywały. Było to bardzo istotne w przypadku rannego jeźdźcy (albo... „zamroczonego” – wtedy koń był mądrzejszy od swego jeźdźcy i jakoś razem dawali sobie radę). Oddajmy głos znawcom koni. Marian hr. Czapski w „Historii Powszechnej konia” pisał „... cała historia konia domowego dowodzi, że tylko ręka człowieka, ludzka troska, dobry obrok, pieszczota, zabiegi hodowlane uszlachetniają to zwierzę i dają mu urodę jaką się pyszni...”. Były kawalerzysta Jerzy Urbankiewicz w swej książce „Gdzie są konie z tamtych lat” pisał: „W Polsce przez długie stulecia, jako pozostałość czasów pogańskich uchował się kult konia. Jakoś tam pokutowała pamięć wierzenia, że Światowid dosiadał „wieszczego siwka złotogrzywego”, a koń Wiatrolot służył bogom. I dlatego każdy koń był przyjacielem, towarzyszem, odgadywał myśli, pocieszał, a wreszcie w przypadku śmierci „kopał dół po kolana i w nim chował swego pana”. Kult konia w Polsce był tak silny, że Kościół uznał za właściwe podjąć z nim walkę. Walka ta nie przyniosła jednak oczekiwanych rezultatów, skoro jeszcze w XIX w. w kościele św. Krzysztofa w Krakowie wisiały na ścianach czaszki końskie, skoro czaszki takie zatknięte na żerdzi „zdobiły”, a może „chroniły” niektóre chłopskie zagrody. Nawet dzisiaj można zobaczyć we wsiach i miasteczkach domy, których zwieńczenia dachów wykonano ze zbitych na krzyż dwóch desek wyrzeźbionych w głowy końskie. Zwróćmy uwagę na to, że potocznie mówi się i pisze się w literaturze o łbach zwierzęcych, a koń ma – głowę. A końska podkowa „na szczęście”? Ile ich zdobiło i nadal zdobi drzwi, progi i ściany domów? Kto posiada jeszcze oryginalną to cieszy się nią jak relikwią i zabytkiem. Nawet samochody niektóre posiadają takie zminiaturyzowane, chromowane talizmany. W środowisku radiestetów, psychotroników wiadome jest, że podkowa neutralizuje negatywne promieniowania geopatyczne. Ciekawe, czy konie o tym wiedziały? Już w czasach starożytnych niektóre narody kochały się w koniach. W Grecji i w Rzymie wielu znakomitym koniom wystawiano pomniki. Według Pauzaniasza w gaju olimpijskim znajdował się posąg klaczy tak doskonały, że przebiegające obok ogiery zrzucały jeźdźców i pędziły do posągu w zaloty. Kiedy zaczęto podkuwać konie, trudno powiedzieć. Pierwszą końską podkowę znaleziono we frankońskim grobowcu z 460 r. Podkuwanie koni rozpowszechniło się w VIII w. na terenie Niemiec za Karola Wielkiego, w Anglii trzy wieki później (w XI w.) za Wilhelma Zdobywcy, a w Polsce w drugiej połowie X w. Bywało, że podkuwano konie złotymi podkowami. Tak podkuty był koń wojewody poznańskiego jadącego w poselstwie do Paryża po Henryka Walezego. Jedną z podków tak wymyślnie przybito, żeby odpadłą na paryskiej ulicy i spowodowała zdumienie gawiedzi jacy Ci Polacy bogaci. Najlepszymi końmi na świecie były konie arabskie i krzyżówki pochodzące od nich. Mają one dominujące i najtrwalsze cechy genetyczne, głównie wytrzymałość, szybkość i cenne cechy psychiczne. Wspomnijmy, że Zawisza Czarny posiadał dwa wspaniałe arabskie ogiery, w tym karego „Agata”, na którym zawsze walczył. Józef ks. Poniatowski miał ulubionego swego ogiera siwka Szumkę ( i jeszcze pięćdziesiąt innych). Konie arabskie zaczęły przenikać do Europy od czasów najazdów Maurów w VIII w. Znaczną ich część sprowadzili do Europy rycerze wracający z wypraw krzyżowych. W wyniku najazdów tureckich zostało sporo koni arabskich na wschodnich rubieżach Rzeczpospolitej. Rozkochani w pięknych koniach Polacy wreszcie zaczęli sami sprowadzać je do Polski z tzw. Arabii, to znaczy Półwyspu Arabskiego, bo te tereny są ich ojczyzną. Stało się bardzo dziwne zjawisko – Arabowie zajęli się ropą naftową, a ojczyzną konia arabskiego stała się Polska. Jak do tego doszło? Tak ułożyła się nasza historia, że Polacy mieli bardzo wcześnie wiele kontaktów z ludami Wschodu. Zbyt wiele i zbyt często. To dało się nam również możliwość poznania wschodnich metod walki, innego uzbrojenia i koni. Polacy szybko ocenili i docenili zalety „arabczyka” i chętnie wprowadzali konie tej rasy do swych stad. Nazywali je również „bedewiami” od Beduinów. Wiemy, że konie czystej krwi arabskiej hodowano w stadninach Zygmunta Augusta, ale przede wszystkim dobre konie mnożyły się w prywatnych stadninach, głównie magnackich. Słynęła wśród nich stadnina Branickich w Białej Cerwi, Sanguszków w Sławucie, Dzieduszyckich w Jarczowcach i wiele innych pomniejszych. Oczywiście zamiłowanie do konia stanowiło główny motyw hodowli, zwłaszcza u magnatów, ale były też inne względy – ekonomiczne. Istotę ich ujęto nawet w przysłowie: